VNU

Maatschappelijk verantwoord inkopen leidt tot een kostenverlaging en meer productinnovatie. Dat blijkt uit een onderzoek van de Erasmus Universiteit onder strategische inkopers die in 2008 de ESEF hebben bezocht.

Een dergelijk effect is eerder al aangetoond in de Verenigde Staten. Nu zien dr. Erik van Raaij, universitair docent Purchasing & Supply Management aan Rotterdam School of Management (Erasmus Universiteit) en onderzoeker Mathijs Eefting eenzelfde effect bij Nederlandse strategische inkopers. Van Raaij noemt dit een belangrijke constatering. “Voor het eerst is aangetoond dat het ook in een ander land en voor de specifieke industrieën van de ESEF-bezoekers geldt.” Tijdens de ESEF (van 9-12 maart in de Jaarbeurs Utrecht, organiseert de NEVI (Nederlandse Vereniging van Inkoopmanagers) op woensdag 10 maart een seminar over dit onderwerp.

Breder dan duurzaam inkopen
Maatschappelijk verantwoord inkopen is een hot issue. Voor de NEVI is het de komende twee jaar hét thema. Veel inkopers zijn er in meer of mindere mate mee bezig. De overheid wil vanaf 2010 steeds meer duurzaam gaan inkopen, volgens Van Raaij een smalle variant van maatschappelijk verantwoord inkopen. “Bij de overheid lijkt vooral het milieu de belangrijkste drijfveer. Bij ons is milieu ook een dimensie, maar we nemen er nog andere bij.” Denk hierbij aan eerbiedigen van mensenrechten, uitsluiten van kinderarbeid, diversiteit waaronder het inschakelen van bedrijven die minderheden een kans geven of ook kleinere leveranciers werk gunnen, en veiligheid. “Wij bedoelen met maatschappelijk verantwoord inkopen dat bedrijven zodanig inkopen dat de negatieve impact van de economische activiteiten in toeleverketens op huidige en toekomstige generaties minimaal is”, verduidelijkt Erik van Raaij de definitie die men bij Rotterdam School of Management hanteert.

Effect op productinnovatie
Mathijs Eefting heeft het onderzoek uitgevoerd onder directeuren en strategische inkopers van meer dan 200 bedrijven die twee jaar geleden de ESEF bezochten. Dat heeft een schat aan data opgeleverd. Hij heeft antwoord gezocht op de vraag of bedrijven, die maatschappelijk verantwoord inkopen toepassen, daar voordelen uit halen. Uit Eeftings analyse blijkt dat de bedrijven inderdaad voordeel halen uit hun maatschappelijk verantwoord inkoopgedrag. Het eerste effect dat hij constateert, is dat er meer kennisdeling plaatsvindt tussen toeleverancier en inkooporganisatie. “Als je hiermee aan de slag gaat, moet je contact zoeken met je toeleverancier, kennis uitwisselen en communiceren”, zegt hij. En dat, zo blijkt uit de resultaten van dit onderzoek, heeft een duidelijk positief effect op de productinnovatie bij de inkopende organisatie. De invloed op procesinnovatie is minder groot. Hij heeft nog een tweede effect gevonden. In lichte mate oordelen deze inkopers positiever over hun leveranciers. De supplier performance verbetert in de ogen van het inkopende bedrijf. Mathijs Eefting: “Dat zit met name in het op tijd aanleveren en de betrouwbaarheid van de toeleverancier.” Uiteindelijk, zo constateert hij in zijn onderzoek, heeft maatschappelijk verantwoord inkopen een positief effect op de kosten. “De kosten voor het inkopend bedrijf worden gereduceerd, mits je kennisdeling meeneemt. Dat is een belangrijke tweede stap en komt voornamelijk door de verhoogde performance evaluatie van de toeleverancier door de inkoper.”

Vooroordeel doorbroken
Opvallend is overigens dat van de vier onderzochte aspecten van maatschappelijk verantwoord inkopen, het milieu en mensenrechten c.q. kinderarbeid het hoogste scoren. “Die worden door de bedrijven als het belangrijkste genoemd, gevolgd door diversiteit en tot slot veiligheid”, voegt Van Raaij toe. Hij is niet verrast door de uitkomst van dit onderzoek, maar denkt wel dat veel mensen in het veld dit zullen zijn. Vaak worden dit soort thema’s geassocieerd met juist hogere kosten, denk maar aan Max Havelaar koffie of biologisch geteeld vlees. De resultaten van deze studie doorbreken deze vooroordelen als het om industriële inkopers gaat. Hij vindt het wel verklaarbaar dat de inkopende partij uiteindelijk tot een kostenreductie komt en de supplier performance verbetert. “Het initiatief ligt hier echt bij de inkoper, die meer en dieper in gesprek moet gaan met de toeleverancier. Dan ontstaan er sneller ideeën voor innovatie en mogelijkheden voor kostenreducties komen vanzelf boven.”

Kansen voor beiden
De twee wetenschappers zien hierin kansen voor zowel inkopers als zeker ook de toeleveranciers. De kennis die gedeeld wordt, kan door de toeleverancier ingezet worden ten behoeve van andere klanten. “Daar kan de toeleverancier wellicht een premium op zijn prijs vragen. Maar het kan ook de totale performance van de supply chain verhogen”, geeft Erik van Raaij twee voorbeelden van kansen die er voor de toeleveringsindustrie liggen. Mathijs Eefting ziet nog een andere kans voor inkopers. Kostenreducties kunnen ook gerealiseerd worden zonder dat de toeleverancier er slechter van af komt. “Je toeleverancier heeft kennis. Gebruik die als inkopende organisatie door hem eerder bij je innovatieprojecten te betrekken. Dat gebeurt al veel, maar maatschappelijk verantwoord inkopen stimuleert dat nog meer." En met een positief resultaat tot gevolg. Erik van Raaij: "Nu er in deze tijd zo'n enorme druk staat op kostenverlagingen, zou je denken dat dit op gespannen voet staat met het maatschappelijk verantwoord inkopen. Daarom is het zo leuk dat we in dit onderzoek aantonen dat je daarmee juist de kosten kunt verlagen."

Vervolgonderzoek
Het onderzoek door de Rotterdam School of Management is uitgevoerd in opdracht van VNU Exhibitions. De organisator van de ESEF, de toeleveringsbeurs die van 9 tot en met 12 maart in de Jaarbeurs Utrecht plaatsvindt, presenteert de resultaten tijdens de perspresentatie van de beurs. Erik van Raaij en Mathijs Eefting hopen dat hun onderzoek de start betekent van een discussie tussen strategische inkopers en hun leveranciers. “Het zou mooi zijn als bezoekers aan de beurs met hun individuele cases komen en op ons onderzoek reageren”, zegt Erik van Raaij. Hij hoopt daarnaast dat het onderzoek bedrijven over de streep trekt om hun inkoopbeleid aan te passen, omdat nu is aangetoond dat het ook in de Nederlandse industrie voordelen oplevert. Ondernemingen moeten er proactief mee aan de slag gaan en niet reactief, omdat ze zich daartoe gedwongen voelen door wet- en regelgeving. Hij verwacht namelijk dat het thema maatschappelijk verantwoord inkopen de komende jaren aan belang gaat winnen. “Het zal een thema blijven totdat het opgenomen wordt in de mainstream van inkopen, zoals ook met e-procurement is gebeurd. Nu valt het nog op als je wel maatschappelijk verantwoord inkoopt, straks zal het opvallen als je het niet doet.” Tegen die tijd hebben de early adaptors er echter al lang en breed hun voordeel mee gedaan.

De Nederlandse toeleveringsindustrie presenteert zich dit jaar van 9 tot en met 12 maart in de Jaarbeurs Utrecht tijdens de ESEF 2010. Meer informatie hierover is te vinden op de website www.esef.nl.

 

Terug naar vorige pagina